Theo số liệu sơ bộ từ Cục Hải quan, tổng trị giá nhập khẩu của hai nhóm hàng này trong 4 tháng đầu năm nay đạt 4,22 tỷ USD, tăng 36% so với cùng kỳ năm trước, tương ứng tăng thêm khoảng 1,12 tỷ USD. Trong đó, ô tô nguyên chiếc đạt khoảng 1,75 tỷ USD, tăng 25,1%, còn linh kiện và phụ tùng ô tô đạt 2,47 tỷ USD, tăng tới 44,9%. Mức tăng mạnh của linh kiện cho thấy các doanh nghiệp lắp ráp trong nước đang đẩy mạnh hoạt động sản xuất để đón nhu cầu thị trường hồi phục.

Ô tô nhập khẩu tăng, doanh nghiệp đẩy mạnh nhập linh kiện. (Ảnh minh hoạ)​

Riêng trong tháng 4/2026, cả nước nhập khẩu 16.580 ô tô nguyên chiếc các loại với tổng trị giá gần 434 triệu USD, giảm 33,6% về lượng so với tháng trước. Dù giảm theo tháng, nhưng mặt bằng nhập khẩu vẫn ở mức cao nếu so với cùng kỳ các năm trước.

Xe dưới 9 chỗ tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với gần 10.000 chiếc, tương đương hơn 60% tổng lượng xe nhập khẩu. Tuy nhiên, lũy kế 4 tháng đầu năm, dòng xe này lại giảm 7,5%, xuống còn 46.362 chiếc. Điều này cho thấy sức mua xe cá nhân chưa thực sự bùng nổ, nhất là trong bối cảnh người tiêu dùng vẫn có xu hướng cân nhắc chi tiêu với các khoản mua sắm giá trị lớn.

Ngược lại, ô tô vận tải lại tăng mạnh tới 81%, đạt gần 13.900 chiếc. Đây là diễn biến đáng chú ý bởi nó phản ánh nhu cầu vận chuyển hàng hóa và hoạt động logistics đang phục hồi tích cực hơn so với tiêu dùng cá nhân. Khi doanh nghiệp bắt đầu mở rộng hoạt động sản xuất, thương mại và xuất nhập khẩu, nhu cầu bổ sung xe tải, xe chuyên dụng cũng tăng theo.

Diễn biến này phần nào cho thấy tăng trưởng của thị trường ô tô hiện nay không chỉ đến từ nhu cầu mua xe phục vụ cá nhân mà còn gắn với hoạt động kinh tế và đầu tư của doanh nghiệp.

Xét theo thị trường nhập khẩu, Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò ngày càng lớn trong ngành ô tô Việt Nam. Trong tháng 4, Việt Nam nhập khẩu 6.856 xe từ Trung Quốc, cao nhất trong các thị trường cung cấp. Đồng thời, Trung Quốc cũng là nguồn cung linh kiện, phụ tùng lớn nhất với kim ngạch 291 triệu USD.

Sự gia tăng tỷ trọng ô tô nhập khẩu từ Trung Quốc đang cho thấy nguồn cung trên thị trường Việt Nam ngày càng đa dạng hơn. Trong bối cảnh nhiều thương hiệu mới mở rộng hoạt động, cạnh tranh trên thị trường được dự báo sẽ trở nên quyết liệt hơn, đặc biệt ở các phân khúc xe phổ thông, xe điện và hybrid. Điều này tạo thêm áp lực cho cả các hãng xe nhập khẩu truyền thống lẫn doanh nghiệp lắp ráp trong nước trong việc giữ thị phần và cạnh tranh về giá bán, công nghệ cũng như dịch vụ hậu mãi.

Trong khi đó, Thái Lan và Indonesia vẫn duy trì vị thế là hai trung tâm sản xuất ô tô lớn của ASEAN. Tổng lượng xe nhập khẩu từ ba thị trường gồm Trung Quốc, Thái Lan và Indonesia chiếm tới 93% tổng lượng xe nhập khẩu vào Việt Nam trong tháng 4. Điều này cho thấy thị trường trong nước hiện phụ thuộc khá lớn vào nguồn cung khu vực.

Một điểm đáng chú ý khác là tốc độ tăng nhập khẩu linh kiện đang cao hơn đáng kể so với xe nguyên chiếc. Đây được xem là tín hiệu tích cực với ngành lắp ráp ô tô trong nước bởi doanh nghiệp đang tăng nhập linh kiện để phục vụ sản xuất thay vì chỉ nhập xe hoàn chỉnh.

Tuy nhiên, ở góc độ khác, điều này cũng phản ánh thực tế ngành công nghiệp hỗ trợ ô tô của Việt Nam vẫn chưa phát triển tương xứng. Phần lớn linh kiện quan trọng vẫn phải nhập khẩu từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản hay Thái Lan. Điều đó khiến doanh nghiệp trong nước tiếp tục phụ thuộc vào chuỗi cung ứng bên ngoài và chịu áp lực lớn về chi phí nếu thị trường quốc tế biến động.

Linh kiện ô tô tăng nhập khẩu gần 45%, lắp ráp trong nước tăng tốc. (Ảnh: Quốc Tuấn)​

Ngoài ra, việc trị giá nhập khẩu tăng nhanh hơn lượng nhập khẩu cũng cho thấy xu hướng tiêu dùng đang thay đổi. Người mua hiện không còn chỉ quan tâm tới giá bán mà ngày càng chú trọng công nghệ, trang bị an toàn, khả năng tiết kiệm nhiên liệu và trải nghiệm sử dụng. Điều này khiến cơ cấu xe nhập khẩu chuyển dần sang các mẫu xe có giá trị cao hơn.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng mạnh, đặc biệt với sự mở rộng nhanh của xe Trung Quốc, thị trường ô tô Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh hơn trong thời gian tới. Người tiêu dùng sẽ có thêm lựa chọn với mức giá cạnh tranh hơn, nhưng áp lực dành cho các hãng xe lắp ráp trong nước cũng sẽ ngày càng lớn nếu không kịp nâng cao năng lực sản xuất và tối ưu chi phí.

(Theo forum.autodaily.vn)